نقد فیلم Anemone

ری مردی‌ست با نگاهی سرکوب‌شده و بدنی خشکیده که در حرکاتش نوعی ریاضت نهفته است. در طول مونولوگی هفده‌دقیقه‌ای، بی‌وقفه و بدون کات، دی‌لوئیس تماشاگر را میخکوب می‌کند؛ لحظه‌ای که اگر هر بازیگر دیگری اجرا می‌کرد، شاید خسته‌کننده می‌شد، اما او آن را بدل به نقطه‌ی عطف فیلم می‌کند. با این‌ حال، ریشه‌ی دردی که او را به این فروپاشی رسانده، افشای تعارض میان دین و خشونت در قالب تعرض دوران کودکی توسط چهره‌ای مذهبی، بیش از حد تکراری است. این مضمون را بارها در سینما دیده‌ایم، و در اینجا نیز آن‌قدر عمق ندارد که چنین خشم و فروپاشی عظیمی را توجیه کند؛ نه آنگونه که دی‌لوئیس در به تصویر کشیدنش درخشان عمل می‌کند. اگر بخواهم صادقانه بگویم، در این سکانس تنها همان قدرت همیشگی این اعجوبه‌ی پیر، مرا میخکوب کرد نه آنچه می‌گفت و آنچه در گذشته‌اش رخ داده بود.
مسئله‌ی دیگر، سادگی بیش از حد بازگشت رِی است. مردی که سال‌ها در انزوا زیسته، چگونه با یک درخواست ساده‌ی برادرش به خانه بازمی‌گردد؟ اگر جم می‌دانسته ری کجاست، چرا پیش از این به دنبالش نرفته است؟ یا اگر نمی‌دانسته، چرا پیدا کردنش آن ‌قدر آسان جلوه می‌کند؟ این خلا منطقی باعث می‌شود تصمیمِ مرکزی فیلم که بازگشت رِی است، بی‌رمق و ساختگی به‌نظر برسد. حتی اگر انگیزه‌ی بازگشت، پسر باشد، فیلم چیزی به ما نمی‌دهد که باور کنیم برایان می‌تواند چنین تاثیری بر پدر بگذارد. شخصیت او آن‌قدر منفعل است که گاهی یادآور والتر جونیورِ برکینگ بد می‌شود؛ تنها حضور دارد، بدون هیچ اثرگذاری.
“شان بین”، که با نِد استارک یا بورومیر نشان داده بود چطور می‌تواند صلابت و شکنندگی را هم‌زمان بازی کند، این‌بار تقریبا حذف شده است. تمام فیلم روی دوش دی‌لوئیس می‌چرخد و بین، مانند تماشاگر، تنها نظاره‌گر اوست. دیالوگ‌هایی که میان جم و رِی برقرار می‌شوند، بسیار اندک، سطحی و پراکنده‌اند و مونولوگ‌های پیاپی دی‌لوئیس، با همه‌ی شکوهشان، فضای تنفس باقی نمی‌گذارند. تا جایی که گاهی احساس می‌شود رُنان دی‌لوئیس برای موفقیت اثرش تنها به حضور پدرش اندیشیده است. از سوی دیگر، رُنان با پس‌زمینه‌ی هنری‌اش در نقاشی، نگاه بصری چشم‌نوازی دارد. فیلم‌برداری بن فوردزمن در نماهای جنگل، آسمان ابری و رنگ‌های اشباع‌شده‌ی سبز و آبی، یادآور نقاشی‌هایی با بافت غلیظ و اندوهگین است. اما این قاب‌ها، هرچند زیبا، گاه در روایت جایی ندارند. فیلم گویی از تکه‌پلان‌هایی تشکیل شده که به هم نچسبیده‌اند. همان‌طور که منتقد نیویورک تایمز اشاره کرده است، لحظات سورئالیستی فیلم، از جمله موجود درخشان با چهره‌ی انسانی و بدنی خمیده، یا ماهی غول‌پیکری که در رودخانه شناور است، نه به درک واقعیت می‌افزایند و نه آن را می‌شکافند؛ تنها حواس تماشاگر را از خط اصلی داستان منحرف می‌کنند.

در نهایت، Anemone، فیلمی‌ست که با نبوغ بازیگرش آغاز می‌شود و با کاستی‌های نویسندگی و کارگردانی متزلزل می‌گردد. فیلم بیش از آن‌که درباره‌ی التیام باشد، درباره‌ی نمایش زخم‌هاست. احساسات در آن فوران می‌کنند اما به سرانجام نمی‌رسند. این مسئله کشنده نیست، اما وقتی سکوت‌ها و مکث‌های ابتدایی جای خود را به فوران‌های عاطفی ناگهانی، اعتراف‌های دردناک و کلیشه‌های مرسوم درام خانوادگی می‌دهند، فیلم وارد فضایی آشنا و پیش‌بینی‌پذیر می‌شود. به نظر می‌رسد کارگردان هنوز به این نکته واقف نشده که بازیگری در سطح دی‌لوئیس خود حامل راز و پیچیدگی‌ست و نیازی به رمزپردازی یا تزریق تمثیل‌های اضافی ندارد. دی‌لوئیس مثل همیشه خیره‌کننده است، حتی وقتی فیلمنامه زیر پایش می‌لرزد، شاید اگر قدرت بی‌حد و حصر او نبود، ضعف‌های فیلمنامه تا این حد نمایان نمی‌شد‌.
تماشای او در این اثر پس از هشت سال بسیار لذت‌بخش است؛ بیش از هر چیز یادآور فقدانی‌ست که در سینما احساس می‌کردیم. مردی که می‌خواهد دوباره زنده باشد، اما جهان اطرافش هنوز خواب است. این تضاد، لذت تماشای او را همزمان با احساس کمبود روایت برای بیننده رقم می‌زند؛ تجربه‌ای که هم شور و شوق بازگشت یک اسطوره را دارد و هم تلخی داستان ناتمام فیلم را. Anemone را به احترام و افتخار بازگشت ستاره‌اش تماشا کنید و هر آنچه کاستی در شخصیت‌پردازی و روایت هست را تنها به حضور این افسانه ببخشید